{"id":1569,"date":"2025-12-02T11:00:38","date_gmt":"2025-12-02T10:00:38","guid":{"rendered":"http:\/\/zadyszka.olsztyn.pl\/?p=1569"},"modified":"2026-04-22T17:40:35","modified_gmt":"2026-04-22T15:40:35","slug":"tajemna-moc-snu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zadyszka.olsztyn.pl\/index.php\/2025\/12\/02\/tajemna-moc-snu\/","title":{"rendered":"Tajemna moc snu"},"content":{"rendered":"\n

Tak naprawd\u0119 do dzisiaj nie zosta\u0142y zg\u0142\u0119bione wszystkie tajniki snu i marze\u0144 sennych. Przez lata uczeni pr\u00f3bowali odpowiedzie\u0107 na cho\u0107by jedno podstawowe pytanie \u2013 dlaczego \u015bpimy? W staro\u017cytnej Grecji Arystoteles twierdzi\u0142, \u017ce senno\u015b\u0107 powoduj\u0105 gazy powsta\u0142e w procesie trawienia. Wielki wynalazca Thomas Edison wierzy\u0142, \u017ce sen jest tylko nawykiem, kt\u00f3rego \u0142atwo mo\u017cna si\u0119 pozby\u0107 i mocno wierzy\u0142, \u017ce \u015bwiat\u0142o wynalezionej przez niego \u017car\u00f3wki pozwoli ludziom pracowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c w godzinach nocnych, bez snu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107  z nas rzadko zastanawia si\u0119 nad problemem snu. Niekt\u00f3rzy traktuj\u0105 go jako z\u0142o konieczne i wyliczaj\u0105 rzeczy, kt\u00f3re mogliby zrobi\u0107 gdyby mieli do zagospodarowania dodatkowe 7-8 godzin w ci\u0105gu doby, inni po prostu marudz\u0105 gdy nie mog\u0105 si\u0119 wyspa\u0107.  Takie rozwa\u017cania i niezadowolenie to niestety tylko strata cennego czasu, poniewa\u017c  spa\u0107 musimy, czy nam si\u0119 to podoba, czy nie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Faktycznie stali\u015bmy si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwem dzia\u0142aj\u0105cym r\u00f3wnie\u017c w nocy, ale nasza potrzeba snu ani si\u0119 nie zmniejszy\u0142a ani nie znik\u0142a. W p\u00f3\u017aniejszych latach naukowcy traktowali sen jako szans\u0119 organizmu na odpoczynek, woln\u0105 chwil\u0119 w codziennym \u017cyciu. Je\u015bli tak faktycznie by by\u0142o, zwyk\u0142y o\u015bmiogodzinny odpoczynek powinien dawa\u0107 te same rezultaty co sen, a tak niestety nie jest.<\/p>\n\n\n\n

Regeneracja cia\u0142a<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zacznijmy od tego, \u017ce sen dzieli si\u0119 na dwie fazy. Pierwsza to NREM, inaczej sen g\u0142\u0119boki, druga \u2013 REM, to sen p\u0142ytki, w kt\u00f3rym najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 marzenia senne. Sen zaczyna si\u0119 faz\u0105 NREM, kt\u00f3ra trwa  80-100 minut, po niej nast\u0119puje faza REM trwaj\u0105ca ok. 15 min. U os\u00f3b doros\u0142ych taki cykl powtarza si\u0119 4-5 krotnie. W ka\u017cdej z tych faz nasze cia\u0142o inaczej si\u0119 zachowuje i maj\u0105 one odmienne znaczenie. Specjali\u015bci twierdz\u0105, \u017ce faza NREM s\u0142u\u017cy regeneracji naszego cia\u0142a, odnowieniu si\u0142, odbudowaniu zu\u017cytych jego cz\u0119\u015bci i zasob\u00f3w energii. Jest wi\u0119c szczeg\u00f3lnie wa\u017cna dla os\u00f3b uprawiaj\u0105cych sport, poniewa\u017c pozwala nam wykona\u0107 kolejne treningi w dobrej formie fizycznej. W trakcie sn odpoczywa g\u0142\u00f3wnie uk\u0142ad nerwowy, kt\u00f3ry odpowiada za wszystkie procesy odbywaj\u0105ce si\u0119 w naszym organi\u017amie. Zbytnie przeci\u0105\u017cenie tego uk\u0142adu prowadzi do r\u00f3\u017cnych nieporz\u0105danych skutk\u00f3w, a to sen w\u0142a\u015bnie ma go zregenerowa\u0107, przygotowa\u0107 na kolejne bod\u017ace, tym bardziej je\u015bli s\u0105 to mocno obci\u0105\u017caj\u0105ce bod\u017cce treningowe. \u017badna dieta, ogl\u0105dnie filmu, masa\u017c czy inne formy relaksu nie dadz\u0105 takich efekt\u00f3w jak reguralny, prawid\u0142owy sen.<\/p>\n\n\n\n

Odpoczynek dla umys\u0142u<\/strong><\/p>\n\n\n\n

O form\u0119 psychiczn\u0105 dba faza REM, kt\u00f3ra s\u0142u\u017cy odnowieniu wielu r\u00f3\u017cnych funkcji systemu nerwowego, pozwala na jego wyciszenie, \u201epouk\u0142adanie\u201d i przyswojenie nowych  wra\u017ce\u0144, do\u015bwiadcze\u0144, wiadomo\u015bci. Ma wp\u0142yw na nasz\u0105 zdolno\u015b\u0107 my\u015blenia, scalanie dotychczasowej wiedzy z nowo nabyt\u0105, zapami\u0119tywanie, podejmowanie decyzji oraz energi\u0119 \u017cyciow\u0105. Zaburzenia snu w ka\u017cdej z tych faz daje odmienne skutki.<\/p>\n\n\n\n

Bezsenno\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Uniemo\u017cliwienie spania w fazie NREM daje uczucie fizycznego zm\u0119czenia, nasze cia\u0142o nie jest w stanie si\u0119 zregenerowa\u0107, ci\u0105gle odczuwa skutki wysi\u0142ku. Brak snu w fazie REM wywo\u0142uje zmiany psychiczne, np. zaburzenia koncentracji, trudno\u015bci w przyswajaniu nowych tre\u015bci, zniecierpliwienie, irytacj\u0119. To jednak nie wszystko. Brak snu powoduje spadek naszej odporno\u015bci. W trakcie spania specyficzne typy kom\u00f3rek krwi przemieszczaj\u0105 si\u0119 do tkanek i oczyszczaj\u0105 je z wirusowych i bakteryjnych zanieczyszcze\u0144. Wyja\u015bnia to nasz\u0105 nieodpart\u0105 ochot\u0119 p\u00f3j\u015bcia do \u0142\u00f3\u017cka, gdy kiepsko si\u0119 czujemy albo jeste\u015bmy chorzy. W czasie snu uk\u0142ad immunologiczny cz\u0142owieka dzia\u0142a bardziej efektywnie i  \u201epomaga nam\u201d wyzdrowie\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Pozw\u00f3lmy naszemu cia\u0142u odpocz\u0105\u0107, czyli przespa\u0107 zalecane 7-8 godzin, gdy\u017c osoby senne, czyli te niewyspane s\u0105 mniej produktywne i mniej ambitne. Maj\u0105 mniejsz\u0105 ilo\u015b\u0107 energii i motywacji, s\u0105 bardziej wra\u017cliwe na b\u00f3l, rosn\u0105 u nich zachowania negatywne, wrogo\u015b\u0107 i oboj\u0119tno\u015b\u0107. Na pewno warto wi\u0119c po\u015bwi\u0119ci\u0107 godzin\u0119 wi\u0119cej na sen ni\u017c denerwowa\u0107 si\u0119 s\u0142abym treningiem, irytacj\u0105 w pracy czy w domu.<\/p>\n\n\n\n

Tekst: Agnieszka Korpal – Muszy\u0144ska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tak naprawd\u0119 do dzisiaj nie zosta\u0142y zg\u0142\u0119bione wszystkie tajniki snu i marze\u0144 sennych. Przez lata uczeni pr\u00f3bowali odpowiedzie\u0107 na cho\u0107by […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-1569","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edukacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zadyszka.olsztyn.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1569","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zadyszka.olsztyn.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zadyszka.olsztyn.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zadyszka.olsztyn.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zadyszka.olsztyn.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1569"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/zadyszka.olsztyn.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1569\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1571,"href":"https:\/\/zadyszka.olsztyn.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1569\/revisions\/1571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zadyszka.olsztyn.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zadyszka.olsztyn.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zadyszka.olsztyn.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}